Kedilerde Görme Kaybı
Kedilerde pek çok sebeple görme kaybı gelişebilmektedir. Çoğu durumda, erken teşhis ve tedavi, bir kedinin görme yeteneğini kaybetmesini önleyebilir. Kediler günün her saatinde iç ve dış mekânları net bir şekilde görmelerini sağlayan birkaç benzersiz görüş özelliğine sahiptir. Ancak yine de çeşitli yaralanmalar ve hastalıklar nedeni ile bir kedinin kısmen veya tamamen görüşü bozulabilir.
Kedilerde görme kaybı tek veya her iki gözde birden gelişebilir. Hatta bazen kediler kör olarak doğar ve bıyıklar, koku ve işitme duyuları ile görme bozukluklarına erkenden uyum sağlamak zorunda kalabilirler. Bu nedenle bazı kediler görme kaybına karşı çok iyi şekilde adapte olurlar ve hasta yakını kedisini bir veteriner hekime götürene kadar onun görme yetisini kaybettiğini fark edemeyebilir.
Görme kaybı yaşayan bir kedinin gözlerinde görülebilir şekilde sulanma, sık sık göz kırpma, kızarıklık, gözleri kaşımaya çalışma, ışığa karşı hassasiyet, göz bebeği boyutunda farklılıklar, göz renginin değişmesi ve üçüncü göz kapağının görünmesi gibi bazı değişiklikler meydana gelebilir. Hatta kornea yaralanmaları ve iç gözü etkileyen bozuklukların varlığında hastada ağrı gelişebilir.
Gözdeki bu değişimlere ilave olarak, kedilerde yürümede ve yön bulmada zorluk ile bazı davranış değişiklikleri meydana gelir. Görme kaybı olan bir kedi, başı yere yakın olarak tereddütlü bir şekilde yürür ve mesafeleri değerlendirmek amacı ile genellikle mobilyaların etrafında dolaşırken başını aşağı yukarı sallar. Bazen su kabını, yemeğini veya yatağını bulmakta zorlanır. Duruma alışıncaya kadar elinde olmadan etrafta bulunan nesnelere ve duvarlara çarpabilir. Yaşam alanındaki bu uyum sorunlarının yol açtığı ruhsal değişim nedeni ile görme kaybına uğrayan kedilerde aşırı vokalizasyon, saklanma, olduğu yerde donup kalma, üzgün veya korkmuş yüz ifadesi gibi davranış değişimleri meydana gelebilir. Bu belirtilerin görülmesini takiben, geç kalınmaması için en kısa sürede kedinin bir veteriner hekim tarafından kontrol edilmesi gereklidir.
Kedilerde oluşan görme kayıpları; genellikle bakteriyel, viral veya fungal bir enfeksiyon, kalıtsal faktörler (glakom, katarakt), ırk özelliği (Habeş kedisi, colorpoint kısa tüylü), alerji, yabancı cisimler, tümörler, nörolojik bozukluklar (epilepsi, kuduz, horner sendromu), nöbetler ve kediler arasındaki kavgalar esnasındaki yaralanmalar nedeniyle oluşur.
Görme kaybına yol açan viral sebepler arasında kedi immün yetmezlik virüsü (FIV) , kedi lösemi virüsü (FeLV) , kedi enfeksiyöz peritonit virüsü (FIP) , kedi herpes virüsü (FHP) yer alır. Bu virüsler hem gözlerde üveite hem de bağışıklığı düşürerek metabolizmada önemli bozukluklara neden olurlar. Benzer şekilde toksoplazma ve kriptokoklar (toprakta yaygın olarak bulunan maya benzeri bir mantar) da kedilerde görme kaybına yol açabilir.
Geriyatrik ve/veya diyabetik kedilerde gözde bulanıklık oluşturarak ışığın göze girmesini önleyen ve görme kaybına yol açan katarakt gelişebilir. Köpeklere nazaran kedilerde daha az görülen bu durumun lens tam olarak bulanıklaşmadan tespit edilmesi halinde, diyabetin kontrol altına alınması ile ilerlemesi önlenebilir.
Özellikle kedilerde ilerleyen yaşlarda sık görülen kronik böbrek yetmezliği, sistemik hipertansiyon ve hipertiroidi gibi hastalıklar sonucu kedilerde gelişen retina dekolmanı sonucu görme kaybı oluşabilir. Bu kedilerde görüş kısmi olarak geri kazandırabilir, ancak çoğu durum kalıcı körlük ile sonuçlanır.
Bazen hasta yakını kedisinde aniden (bir gecede veya saatler içinde) tek veya her iki gözde birden görme kaybı oluştuğunu izler. Bu durum göz içi basıncının artması (glakom) sonucu kedide görme kaybının olması ile sonlanır. Erken fark edilmediğinde ise göz belirgin şekilde şişer veya ülserleşir ve alınması gerekebilir.
Kedideki görme kaybının ani başlangıçlı mı olduğunun, yoksa aniden mi fark edildiğinin bilinmesi hastanın doğru değerlendirilmesi açısından önem taşır. Gerçek ani başlangıçlı görme kaybı genellikle saatler içinde ortaya çıkarken, aniden fark edilen körlük; haftalar hatta aylar boyunca yavaş yavaş gelişen bir durumdur ve kediler uyum sağlamada çok iyi olduğu için genellikle kedi yakınları tarafından kolaylıkla fark edilmez.
Ani başlangıçlı görme kaybı için erken tedavi büyük önem taşır. Görme kaybına yol açan sebebin belirlenmesi ve hemen tedaviye başlanılması kedinin görüşünün bir kısmını geri kazanmasına yardımcı olabilir.
Her hastalıkta olduğu gibi, kedinin görme sorunu yaşadığının hasta yakını tarafından erken dönemde belirlenmesi ve hastanın hemen bir veteriner hekim tarafından görülmesi yaşanabilecek daha ileri boyutlu sorunların gelişimini önleyecektir.
