Japon Balıkları Aslında Çinliymiş!
Sizin hiç Japon Balığınız oldu mu?
Benim ilk evcil hayvanım turuncu bir Japon balığıydı. Lise sınıf arkadaşım Ceyhun’a kendime zorla Japon balığı aldırmıştım doğum günüm için. Evde hayvan beslenmesine karşı olan ailemi ikna etmenin tek yolu bu idi çünkü. Turuncu, minik bir Japon balığım vardı. Ona ne isim vermiştim hatırlamıyorum. Ama balığıma fanusta baktığım için onu kısa sürede kaybettim.
Geçtiğimiz günlerde annemin doğum gününde fanus içinde çiçek hediye gelince ilk evcil hayvanım geldi aklıma.
Ufak bir araştırma sonucunda en zahmetsiz bakılan balığın Japon balığı olduğunu öğrendim. Bir yanım ise akvaryumda balık bakmanın acımasızlık olduğunu söylüyordu bana. Koskoca göller ve denizler varken küçücük akvaryumlarda balık beslemek ne kadar doğru olabilirdi ki? Japon balıkları nasıl oluyordu da yıllarca akvaryumda yaşayabiliyordu? Bir petshoptan bütün balıkları alsam göle bıraksam ve onlar özgürlüğüne kavuşsa nasıl olurdu? Aklımda onlarca soru vardı ve biraz araştırma yaptım. Öğrendiklerimi sizinle paylaşmayı istiyorum.
Japon balıklarının asıl adı Çinli altın balıktır ve tüm dünyada da böyle anılır. Acaba biz neden Çinli balığa Japon balığı dedik çok merak ettim doğrusu Japon balıklarının asıl atası sazandır ve sazan balıklarının genlerinin oynanması ve bazı sazan balıklarının çaprazlanması sonucu üretilmiştir. Japon balıklarının bilinenin aksine fanusta bakılması onlar için çok zararlıdır. Zaten doğal olmayan bir balığı doğal ortama hiç benzemeyen çiçek fanusunda beslemek ne kadar doğru olabilir ki? Fanusta bakılan balıkların belli bir zaman sonra şaşı olması ise olayın acı olan başka bir tarafı. Sırf bu yüzden İtalya’ da fanusta balık beslemek yasak.
Japon balıkları türleriyle çok uyumlu bir balık olsa da kendi türleri dışındaki balıklarla çok da iyi anlaşamıyorlar. Hatta onları yemeye çalışmaları sebebiyle boğularak ölüyorlar. Bu yüzden Japon balığınız varsa başka tür balık almamanız gerekiyor.
Balıkların hafızası 3 saniyedir diyenlere inananlardan mısınız? Sık sık unutkanlık yaşayanlara balık hafızalı da mı dediniz yoksa? Japon balıklarının hafızası 6 ay desem inanır mısınız? Öyle akıllılar ki yem saatlerini bile öğreniyorlar. O yüzden yemlerini her zaman aynı saatlerde vermeye özen göstermek gerekiyor. Unutkan olmadıklarının bir kanıtı ufak oyunlar öğrenebilmeleri ve sahiplerini tanımaları. Öyle ki sahiplerine alıştıklarında kendilerini sevmelerine bile izin verdiğini şaşırarak öğrendim.
Kayıp Balık Nemo filmindeki balıklar aklıma geldi ilk evcil hayvanımı düşünürken. O filmin de etkisiyle bir daha balık sahiplenmeyi hiç istemedim taa ki akvaryum balıklarının doğada yaşamaya hiç uygun olmadığını öğrenene kadar. Abd’ de bir nehirde sahibi tarafından tuvalete atıldıktan sonra hayatta kalmayı başaran ve küçük bir köpek boyutuna ulaşan bir Japon balığı bulunmuş. Balığın uzunluğu yaklaşık olarak 35 cm uzunluğunda. Balık, nehri koruyan BNW adlı bir organizasyon tarafından bulunmuş. Ardından bu organizasyon bir paylaşım yapmış ve “ “İşte bu yüzden balığınızı tuvalete atıp sifonu çekmemelisiniz” uyarısında bulunmuş. Japon balıkları göllerde diğer balıkların doğal yaşam alanlarını tahrip ederek habitata zarar verebilecek nitelikteler. İşte bu yüzden eğer Japon balığınıza bakamıyorsanız onu sahiplendiğiniz yere geri verin diyerek farkındalık yaratmaya çalışmışlar.
Yani insana hiçbir zararı olmayan sevimli Japon balıkları akvaryumda ya da gölde diğer balıklara zarar verebiliyorlar. Hatta geçtiğimiz yıl Konya’ya bir baraj gölüne yasa dışı olarak bırakılan Japon balıklarının yakalanması için çalışma başlatılmış. Balıkları yasa dışı olarak baraja bırakan kişiye Su ürünleri kanunu uyarınca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 10 bin lira para cezası kesilmesi de olayın ne kadar ciddi olduğunu bize bir kez daha kanıtlamış oluyor. Kısacası akvaryum balıklarının doğaya bırakılması ekosistem için çok zararlı.
O halde ya hiç balık sahiplenmeyeceğiz ya da bu balıklara gerekli koşulları sağlayarak bakacağız.
Asla fanusta balık bakmamak ilk koşulumuz. Filtreli, ışıklı ve uygun büyüklükte akvaryumlar tercih ederek balıkların yaşam süresini uzatabiliriz. Farklı farklı yemler kullanarak balıkların aynı yemden sıkılmasını engelleyebilir haftada 1-2 sefer haşlanmış ve ufalanmış ıspanak, brokoli gibi sebzeler verebiliriz. Balıkları az miktar yem ile sabah ve akşam ya da tercihe göre günde bir kez beslemek yeterli. Aman fazla yem verip balıklarınızı öldürmeyin, doyma hisleri yok benden söylemesi.
Benim balıklarla ilgili araştırmam ben de ciddi bir aydınlanmaya sebep oldu. Bu kadar araştırmanın üzerine iki tatlı balık sahiplendim, güzel bir akvaryum ve gerekli ekipmanları aldım. İsimleri Şükrü ve Umut. Onlara şans ve uzun ömür dileyin lütfen. Belki onlar da dünyanın en uzun süre yaşayan Japon balığı Tish gibi 43 sene yaşarlar. Neden olmasın?
