Vet. Hek. Nilay Tezsay

Veteriner Fakültelerindeki Öğrenciler ve Yeni Mezunlar!

Niş Konularda Veteriner Hekimlik Yapabilirsiniz

Benim hikâyemden örnek vererek başlamak istiyorum. 1987’de ben 7 yaşında bir çocukken, bir gün ilkokuldan dönüyordum. Apartman kapısının demirliklerinden değil de camından iterek kapıyı açmak istemiştim. Sol elim camı iterken camın içinden geçti ve bileğimde geniş bir alan kesildi. Babaannem merdivenlerden aşağı inip beni görünce kan tuttu, bayıldı. Apartmanın girişinde bir tavukçu vardı, babamın epilepsi ilaçları getirdiği, sol bileği de bükük olan bir abi vardı, koşarak geldi. Benim kanayan bileğimi tutarak hemen evimizin karşısındaki beyin cerrahına getirdi. Orada damarımı dikerek hayatımı kurtardılar. Sonra İstanbul’a geldik, özellikle sinir ameliyatları yapan Dr. Ayhan bey 40.000kere büyütülmüş mikroskop eşliğinde kesilen sinirlerimi dikti. Post operatif dönemde kolum 1 ay alçıya alındı, sonrası ılık su havuzlarında bekleterek, elektrik akımı verilerek iyileştim, fizyoterapilerle sol elimi tekrar kullanabilmeye başladım. Ben o gün ameliyatta hekimlere ve hemşirelere hayran kalmıştım, aynı odada kalan çocukların tedavi olan ellerine bakıyordum. Bu tecrübe benim ileride yapacağım mesleğin temellerini atıyordu. Bana çok ilgi çekici geliyordu.

Bugün düşünüyorum da yine böyle özel konularda çalışan ne kadar az hekim var, keza niş konularda çalışan veteriner hekimler de aynen öyle az sayıda. Tıp’ta çocuk nefrologlarının sayısı belki bir elin parmaklarını geçmiyordur. Çocuk cerrahlarının yer aldığı çok az hastane var (bir kısmı devlet, bir kısmı özel). Onlar da kendi aralarında bazı konularda daha tecrübeliler. Çocuk cerrahlarına sordum, birçok organ, doku hasarına müdahale etmelerine rağmen, örneğin ortopedi, göz ameliyatları yapmıyorlar. İhtiyaç duyan her aile, söz konusu çocuğu olduğunda spesifik çalışan bu uzmanları bulup, onları tercih edecektir.

Veteriner fakültelerinde doktora için kadro çıkmamasından dolayı pek tercih edilmediklerini anlıyoruz. Ancak ünvan için veya akademisyen, bilim adamı olmak için doktora gerekli. Bunun için haftada 1 gün bile olsa uğrayacağınız şekilde yüksek lisans veya doktora yapabilirsiniz. Fakültede kalmayı düşünüyorsanız, haftada 5 günden daha fazla emek vermeniz gerekebilir, 4-7 yıl ücretsiz çalışmanız söz konusu olabilir. Bunun sonsuz bir yorgunluk olduğunu düşünmeyin. Tecrübe için birkaç yıl herkes dayanabilir. Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü ve Orman Mühendisliği Fakültelerinde doktora yapabilirsiniz, zooloji, ekoloji gibi yakın dallarda lisansüstü eğitim düşünebilirsiniz. Tıp fakültesinde temel tıp bilimlerinde, eczacılık fakültelerinde devam edebilirsiniz. Deney hayvanları için birçok üniversite veteriner hekim almak durumundadır. Aynı anda klinikte, laboratuvarda veya farklı işlerde çalışabilirsiniz. İstikrarlı bir şekilde görev tanımızın hakkını vererek, danışman hocalarınızla profesyonel bir şekilde iletişimi devam ettirerek hedefe ilerlemelisiniz. İnanın ki, her şey, herkes, her ortam adil değil, bu sebeple ayrıntılarda kaybolmayın. Gerekirse farklı durumlarla baş etmek için zaman zaman psikolojik destek alın ama vazgeçmeyin. İsmek’te kişisel gelişim kurslarından yararlanabilirsiniz. Hatırlatalım ki, Mikrobiyoloji laboratuvarı açmak için bu anabilim dalında lisansüstü eğitim almak gerekir. Hayran kaldığınız bir hocanızın yolundan ilerleyecek iseniz, onun ve benzer çalışan kişilerin özgeçmişindeki eğitim, fakülte ziyaretlerini, stajlarını inceleyin. Kendinize benzer bir yol hazırlamaya çalışın. Kongrelere katılın, bu kişilerle tanışın ve irtibatlaşın, network demek, her şey demek, zaman içinde anlayacaksınız. İnsanların karakterlerine takılmayın, yaptığı işleri anlamaya çalışın, olayları kişiselleştirmeyin, bir süre bu kişilerden alabileceğiniz bilgiyi önemseyin.

Fakültede edinilen tecrübenin ardından dışarıda çalışmaya başladığınızda olay bitmiyor. Mezun olduğunuz veteriner fakültesinde siz temel bilgi almış olarak ayrılırsınız. Öğrenmenin sonu yok, neredeyse değişmeyen bir bilgi yok. İlgi alanlarınız arasında en sivri konuda bir baş olunmasını öneririz. Diş konusunda aklınıza birkaç isim gelir değil mi? Birisi Dr. Efe Onur’dur. Önemli bir göz rahatsızlığı varsa Prof.Dr.Murat Şaroğlu hocamız ziyaret edilmektedir. Yaban hayat vakalarında ilk aranan isim genellikle Ahmet Emre Kütükçü olmaktadır. Ultrason bilgisinden dolayı Dr.Halil Mahzunlar ve Dr. Fikriye Turunçoğlu oldukça tanınan isimlerdendir. Deri, böbrek, kemik sorunlarında fakültelerde tercih edilen hocalarımız vardır.

Benim tanıştığım arkadaşlarım var, Gözde Çetin Kasap ağırlıklı olarak egzotik hayvanları tedavi ediyor, iguana, bukalemun, papağan türleri için kliniğini modifiye etmiş. Mikrobiyoloji anabilim dalında arkadaşım Burak Alabaş, örümcekler ve özellikle tarantula konusunda önemli bir tecrübeye sahip olduğunu öğrendim. Farmakoloji anabilim dalında arkadaşımız Dr.Ataman Bilge Sarı Ferretlerine bakarken, birçok meslektaşımızdan daha fazla tecrübe edinmiş olabilir, tanışmakta yarar vardır. Canan Arbatlı Kütükçü arkadaşımız Mart 2019’da İVHO Akademi bünyesinde Ferretleri anlatırken meslektaşlarımızın ilgisini görmek güzeldi, Canan Almanya’da klinikte tecrübelerini aktardı. Kutlu Dayıoğlu, İzmir’de uzun süre guinea pig yetiştirmiştir, Ali Tolgay Aytar yine egzotik konusunda çalışmaktadır. Değişik güvercinlere denk gelirsem veya spesifik bir tedavi için Ercan Çokçeken’i aramaktan çekinmeyiz. Bu arkadaşlarım, bu alışılmadık türler için emek veren değerli meslektaşlarımızdır. İşte bu eğitimleri düzenlemek, konuşmacıları davet etmek ile tecrübeleri paylaşacağız, bizler kaynaşacağız ve mesleğimiz güçlenecek, birlikleri güçlendireceğiz.

Terk edilmiş egzotik hayvanlardan en az birine mutlaka bakmalıdır ki, her detay sizin hekimliğiniz için paha biçilmez bilgiler sunar. Birkaç farklı türe baktığınızda diğer benzer türlerin bakımında tahminleriniz güçlenecektir ve daha az bilgi taramasına ihtiyaç duyacaksınızdır.

Siz de tercih edilen bir veteriner hekim olabilirsiniz, az çalışılan konuları araştırabilirsiniz. Alternatif veteriner tıp alanlarında çalışanlar azdır. Bugün ülkemizde bazı atlar için birçok parametre tarayabilen L.I.F.E. isimli ışık terapisi cihazı kullanılmaya başlandı, doping gibi vücutta kimyasal çıktılara sebep olmayan ancak vücudu destekleyen bir terapidir. Dr.Güçlü Gülanber akupunktur uygulamaları yapmaktadır. Arı konusunda çalışan fakültede tek bir hocamızın ismini duyuyorum, bu yolu takip eden öğrenci şu an için göremedim. Homeopati konusunda çalışan birkaç isim var, bir tanesi Dr.Çağla Parkan Yaramış. Tedavide tüm ihtimalleri tükettiğimizde veya devam eden tedaviyi desteklemek amacıyla, homeopatiyi kullanmanın yararlı olduğunu düşünenlerdenim. Yurtdışında yapılmış birçok bilimsel araştırma, uzman ismi vardır, mutlaka okuyun ve alternatif terapileri aşağılayan yazıları okuyup kafanızı karıştırmayın, sizi kuyunun dibine çekmeye çalışan, çalışmanızı istemeyen milyonlarca insanla yok olmayın. Okuduğunuz karşıt yazı da kişisel düşünceler içerebilir, her yazan da doğru demek değildir. Siz kendi yaşadığınız tecrübe ve vaka ile göreceksiniz. Size uyarsa devam, uymuyorsa kullanmazsınız. Bir bilim adamı yeni bir bilgiye %50 ihtimal verebilen adamdır, bir şeye %100 yoktur dese bile 10 yıl sonra öyle bir araştırma yapılır ki o bilgi de çürüyebilir. Vakaya göre, yapılacak başka hiçbir şey kalmadıysa, fayda zarar kefesinde aklımıza yatıyorsa, yan etki konusunda korkularımız yoksa acı çekilmiyorsa bu terapileri düşünebilir, önerebiliriz, kullanılıp kullanılmayacağına tamamen vakaya, o bireye göre düşünmeliyiz. Her hastanın başka bir hikâyesi vardır.

Yıllar içinde edindiğiniz tecrübelerden dolayı, özelde veya devlette bir gün aranılan kişi olabilirsiniz. Zaman içinde kendi konunuzla ilgili iyi rakamlar kazanabilirsiniz. Kendi yolunuzda ilk yürüyen siz olabilirsiniz, sadece ülke bazında değil, uluslararası çalışabilirsiniz. Uluslararası vakıflar, donanımınız, teçhizatlarınız sebebiyle sizinle çalışmak isteyebilirler. (Prof.Dr.Frank Göritz, Four PawVakfı tarafından sürekli Almanya'dan çağırılır, bavullar dolusu alet, edevat, sarf malzemesi ile gelir. Eğitim, uygulamalı workshop düzenlerseniz Prof.Dr.Zdenek Knotek ve Dr.Annett Habich konularını, tecrübelerini çok iyi anlatıyorlar, öneririm.)

Ayrıca dikkatinizi çekmiştir, televizyonlarda konuşan, program yapan veteriner hekim neredeyse yok gibidir. Sabah programlarında insan sağlığı ile ilgili sürekli tıp doktorları görüş bildirmektedir, hatta bazı çakışan konularımızın olduğunu anlayabilirsiniz. Et, süt, yumurta tüketen topluma biz veteriner hekimlerin anlatacağı konular vardır, anlatmaz isek önemi kavranamaz, meydan boş kalır. Peki, kim anlatacaktır: o konuyu iyi bilen, iyi araştıran, prezentabıl, konuşma sanatında becerisi olan meslektaşlarımızın birer adım öne çıkma vaktidir. Ancak hiç bir yerde, bilmediğiniz bir konu hakkında biliyormuş gibi konuşmayın, o konuda bilginiz olmadığını karşıya iletin. Sadece bildiğiniz konularda soru sorulmasını hatırlatın.

Yönelebileceğiniz niş konular: Arıcılık, arı bakımı ve hastalıkları, Böcek üreticiliği (canlı yem üretimi)

Ultrason, Radyoloji (Görüntüleme merkezi açabilirsiniz.), Homeopati (Yurtiçi ve yurtdışında eğitim sertifikası alabilirsiniz.), Akupunktur, Alternatif tedavi ve terapiler, Fizyoterapi

Diş, Göz, Ortopedi, Yoğun bakım hekimliği, Koruyucu hekimlik, Acil hekimliği, Radyoterapi, Onkoloji

Egzotik Pet hekimliği (sadece reptil, sadece kuş, sadece kemirgen odaklı çalışabilirsiniz.)

Hayvanat bahçesi hekimliği (yurtdışında staj yapmaya başlayın.), Hidroterapi

Bach çiçekleri terapisi, Pet üreticiliği, Pet kuaför, Pet davranışları ile ilgili pozitif eğitmen (birçok tür var, örneğin papağanlar üzerine çalışabilirsiniz.)

Dernekte yaban hayat danışmanlığı, Bilirkişilik (dava başına ücret alınır.)

Laboratuvar kuruculuğu (Mikrobiyoloji, patoloji gibi bir anabilim dalında uzmanlık gerekir.)

Veteriner danışmanlık hizmeti, Gümrük kontrolleri (olması gerekenleri bilen ve uygulayan)

Güvercin bakımı ve hastalıkları, Kuş veya özel bir tür gözlemciliği, Kuş halkalama

Yaban hayvanı üreticiliği, Yaban hayvanı rehabilitasyonu, Eğitimlerde kullanılmak üzere hayvan yetiştirmek, Sinema sektörü için hayvan yetiştirmek

Hayvanat bahçesi, barınak, gümrük, rehabilitasyon merkezi gerekliliklerini bilen denetleyici

Adli tıp, Ekoloji, Zooloji, Biyoloji, Antibiyotik direnci, Probiyotikler

Deniz memeli bakımı ve hastalıkları, Akvaryum balığı bakımı ve hastalıkları, Laboratuvar hayvanı bakımı

Zoonoz hastalıklar (o kadar çok hastalık var, inanın ki hastalandığınızda tıp doktorlarının aklına gelmiyor.), Skatoloji (Koproloji: dışkı bilim)

İlgili kanunlarda gerekli, eksik maddelerin tespiti ve eklenmesi, Hayvan hakları,Dernek, vakıf kurucusu, birlik, şirket kurabilir, hizmet verebilirsiniz.

Tüp bebek merkezleri, Biyoteknoloji, Genetik, Işık ve frekans terapi (L.I.F.E. system: elektromanyetik bio-emiter ve biofeedback cihazı)

Gübre (doğal, organik), Organik süt ürünleri üretimi, organik yumurta yetiştiriciliği, Tür bazında hayvan besleme, Hayvan yemi üreticiliği (Çiftlik hayvanları, egzotik)

Petrole bulanmış hayvanların ve doğanın temizliği organizasyonu, Mikroorganizmalara bağlı koku ve kirlilik yönetimi (solüsyon satabilirsiniz.)

Meslekle ilgili diğer mesleklerden para kazabilirsiniz: Sunuculuk, Köşe yazarlığı, Karikatüristlik, Çevirmenlik, Kitap editörlüğü, Marangozluk (kuş yuvası, kedi yuvası, tavşan yuvası, ferret yuvası, sağlıklı aksesuar), Fotoğrafçılık, Terzilik (hekim önlüğü üretimi, pet ürünleri), Yazarlık, Web tasarımcılığı, Mobilya tasarımcılığı (kliniğe özel üretimler), Gazetecilik, Youtuber, Mama firması yüzü

Kendinizi bu konularda geliştirin: Atıcılık (blow pipe, anestezi için kullanılan enjeksiyon tüfeği kullananlar bakanlık ve belediyede avantajlı) , Yabancı dil (en az bir yabancı dili çok iyi konuşun.) Trekking, dağcılık, Kick box (kendi ruh ve beden sağlığınız için),Uzakdoğu sporları ,Sanat (yeteneğiniz varsa, bunu birileri istiyor diye geriye atmayın, yapın, rahatlayın.),İyi beslenme (insan ve hayvan sağlığı),Güncel hastalıklar (insan ve hayvan sağlığı),Güncel kullanılan ilaçlar, Network (network toplantılarına katılın, daha fazla insanla tanışın.),Hasta sahipleriyle iletişim (D&R’da kitap: Günümüz hastasıyla iletişim),Psikoloji (insan ve hayvan),Sunum teknikleri (bildiğiniz konuyu anlatacak hale gelin.) Kullanacağınız malzemeleri zaman içinde inceleyin, yavaştan alın.

Bu sınavlara çalışın ve girin: ALES - KPSS (Belki memurluk açısından şans doğar.) - YÖKDİL (Daha zor olan YDS’ye girmeyin.)

VETANKA Kariyer Günleri ve Sektörle Buluşma Organizasyonu

Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi öğrencilerinin VETANKA grubunun bu yıl 20-22Mart 2019’da Anlara Ticaret Merkezi’nde düzenlenen 6.Kariyer Günleri ve Sektörle Buluşma Organizasyonuna davet edildim. Bu organizasyona, öğrenciler Türkiye’nin her yerinden geliyorlar, her sınıftan ilgi duyan öğrenciye ulaşmış oluyoruz. Onlar bizim mesleğimizin geleceğini teşkil ediyorlar. Değerli sponsorlara çok teşekkür ederiz ki, onların sayesinde yapılabiliyor. Yaban hayat çalışanlarına bu 3 günde yer verilmiş olmasından mutluyuz, Dr.Erdem Danyer deniz memelileri ile çalışmalarından bahsetti, biyolog Ergün Bacak kuş gözlemciliği ve kuş halkalamacılığını anlattı, ben yaban hayat tedavi organizasyonu adı altında ilk yardımdaki önemli ipuçlarını hatırlatttım, bu anlamda onurlandırıldığımız için tüm ekibe, sevgili Saadet Çoban'a çok teşekkür ediyoruz. Ülkemizdeki genç veteriner hekimler sizin vesilenizle kendi yollarındaki sevdikleri ışıkları bulacak ve onları takip edecekler.

Önemli not: Lütfen zoonotik hastalıklara maksimum dikkat edelim, bugün tıp hekimleri bu konuya pek hâkim değiller, önce siz araştıracaksınız, ihtimalleri sunacaksınız. Hep sağlıkla kalın.

Sevgilerle,

Basılı arşivden
Bu yazı ilk kez 4P1K Sayı 8 (Nisan 2019) sayısında yayımlandı.
ReklamTailtown
Vet. Hek. Nilay Tezsay
Yazar

Vet. Hek. Nilay Tezsay

İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi mezunu (2000-2009), serbest veteriner hekimdir. 4P1K’de 10 yazısı yayımlandı. Tüm yazıları

4P1K Bülten

Yeni yazılar e-postanıza gelsin

Yeni yazılar, haberler ve arşivden seçkiler; ayda iki kez, reklamsız ve kısa.