Eğitimde Sahibinin Etkisi
Köpekler aynı insanlar gibi doğar ortamına göre büyür büyüdükçe tavırları oturur.
Fakat köpeğin kişiliği ile tavırları karıştırılmamalı. Köpeğin kişiliği değiştirilemez denecek kadar zor bir ihtimaldir ama alışkanlık edinmiş tavırları değiştirilebilir ve yeni alışkanlıklar kazandırılır.
Tuvalet eğitimi, yürüyüş eğitimi, temel itaat eğitimi, ileri itaat eğitimi, sosyallik eğitimi gibi eğitim tarzlarının hepsi alışkanlık edindirme yöntemleridir.
Alışkanlık edindirme nedir? Kim alışkanlık edindirir?
Köpekler aslında tam anlamıyla papağanlar gibi taklitçidir. Herkes papağanların konuştuğunu zanneder aslında papağanlar sadece konuşma sesini kelimeleri taklit ederler ve konuştuğunu zannederiz. Köpekler de aynı bu şekilde taklit ederler, yani bizim yatağımıza çıkıp orada uyumaları, yemek masasından yemek yeme istekleri, bizim gibi davranmaya çalışmaları hayatta kalabilmek için zaten yaşamını sürdüren bir lideri taklit etmektir. Fakat bu taklitler köpekler de alışkanlık haline gelir ve bunları sık sık tekrar etmeye başlarlar. Yani köpek liderini taklit eder. Biz eğitmenlerde buna davranış bozukluğu deriz.
Davranış bozukluğu nedir neye deriz?
Köpeksel davranışların normal seyrinin dışına çıkması demek davranış bozukluğu demektir. Bu konu biraz ince çizgiyle ayrılan bir konu çünkü Köpeksel davranışın ne olduğunu tam belirleyemediğimiz noktada sorunları anlamamız mümkün değildir. İlk önce köpeğinizin Köpeksel tavırları nedir? Bunları belirleyelim ve günümüzde en çok sahiplenilen köpekleri az çok tanımlayalım.
1- Terrier grubu: Kemirmeyi çok sever bu türden bir köpeğe sahipseniz bir gün ısırması ve bir şeyleri kemiriyor olması an meselesidir. Davranış bozukluğu değildir üretim amacına uygun hareket etmektedir.
2- Avcı grubu: Yolda giderken dikkatinin sizde olmaması sürekli çekiştirerek yürümek istemesi aslında normal şartlarda bir problem değildir. Çünkü bu tarz köpekler hızlı hareket etmek zorunda ve sürekli avını arıyor olması gerekiyor bu sebeple algısı her zaman sizde değil dışarıda ve hızlı adımlarla yürüyüp sizi çekiştiriyor olması problem olarak kabul edilmez.
3- Workline dog yani İş köpekleri: Bu köpekler yerlerinde durmazlar sürekli enerji atmak isteyecekler hareket isteyecekler. Bu tarz köpeği aldığınızda evde her yeri dağıtması bir şeylere havlaması an meselesidir.
4- Showline dog Show köpekleri: Sakin bir hayatınız varsa bu gruba sahip bir köpek sahiplenebilirsiniz.
Şimdi bu başlıca yazdığımız gruplara göre baktığımızda bazı köpeklerin kemirmesi problem olarak kabul edilir bazılarının kemirmesi problem olarak kabul edilemez. Fakat burada şöyle farklı bir sorun olabiliyor. Genel olarak bakıldığında Terrier grubundan bir köpeğin kemirmesi ne alışkanlık ne de davranış bozukluğudur ama biz yine de sorun olarak kabul ediyoruz. fakat burada sorun köpekte mi sahibinde mi bunu ayırt etmemiz gerekiyor. Köpeğin kemireceği bir şeylerin alt zeminini hazırlamazsak maalesef ki sorunu sahibinde arıyoruz. Sporcu bir köpeğe sahipseniz ve onunla yeteri kadar yürüyüş yapmayıp enerji attırmazsanız sizi çekmesi sürekli enerjiye bağlı sorunlar çıkması köpeğin değil sahiplerinin hatası.
Şimdi gelelim ilk başta yazdığımız alışkanlıklara, köpeğiniz hangi gruba giriyor ise o gruba özgü alışkanlıklar edindirme şarttır. Benim bir border collie ırkı olan köpeğim var. Bu köpeğimle sorun yaşamamak için her köpek sahibinin yapması gerektiği gibi ev içi kurallar belirledim. Günlük yürüyüşleri haricinde egzersizleri var. Bu egzersizler, frizbee, top at getir ve ev içinde oynayacağımız halat çekiştirme oyunlarımız. Eğer köpeğim o gün dışarıda yeteri kadar enerji atamadıysa, halat ipini getirir bana ve oynamaya başlarız ki enerji atmak istediğini anlarım. Bu yapmış olduğum köpek üzerinde iyi huylu bir alışkanlık ve kesinlikle hayat kurtaran bir alışkanlıktır.
Unutmayın alışkanlıklar yeniden kazandırılır ama kişilikler yeniden kazandırılmaz.
Köpeğin kişiliği gen aktarımına bağlı ve üretim amacına göre değişmektedir. Köpeklerde ki kişilik değiştirilemediği için kendi yaşam tarzınıza göre köpek seçimi yapın. Genelde sorunlar kendi yaşam koşullarımıza göre değil de köpeğin ırk özelliklerini araştırmadan, görünüşüne göre sahiplenme yaptığımız zaman başlıyor..
Köpek seçimi yaparken neye göre yapmalıyız;
1- Günde kaç saat köpekle zaman geçirebileceğiz
2- Evde kaç kişi yaşıyoruz
3- Evde çocuk var mı varsa kaç tane var
4- Köpek ile kim ilgilenecek
5- Evin büyüklüğü; bahçeli mi? değil mi?
6- Köpek nerede yaşayacak; Bahçede mi? evde mi?
7- Genel yaşamınız; sakin mi? hareketli mi?
Bu maddelere de sırasıyla dikkat ederek sahiplenirsek eğer işte o zaman otomatik olarak köpeklerin kişiliklerine göre de sahiplenmiş oluruz.
O yüzden köpeklerin yaşadığı ve sonrasında bize yaşattığı sorunların başında aslında insanlar olarak biz varız. Başından beri çok dikkatsiz davranıyoruz mantık yerine duygusal yaklaşıyoruz.
Utku CEVAHİR
Köpek Eğitmeni


